Czerwona cegła i mauretańskie ornamenty

Choć trudno sobie to wyobrazić, Barcelona, oprócz Gaudiego, miała wielu innych architektów. Jednym z nich był Lluís Domènech y Montaner, który sławą dorównywał Antoniemu. To jego artykuł pt En busca d'una arquitectura nacional (W poszukiwaniu architektury narodowej) uważany jest za manifest katalońskiego modernizmu. On również pozostawił wiele swoich dzieł, które do dzisiaj możemy podziwiać spacerując po mieście.

Wpisany na listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO Palau de la Música Catalana to jedna z największych atrakcji dzielnicy La Ribera. Ceglane ściany ozdobione licznymi rzeźbami i ceramicznymi mozaikami są cechami charakterystycznymi twórczości Domènecha. Niepowtarzalnym elementem wystroju wnętrza jest świetlik w dachu sali koncertowej – kolorowy witraż w kształcie leja, który za dnia oświetla audytorium.

 

 

Inna pozycja z listy UNESCO to Hospital de la Santa Cruz y San Pablo, który powstał w latach 1902 – 1930, gdyż stary szpital w dzielnicy El Raval, w obliczu rozwijającego się dynamicznie miasta, zaczął pękać w szwach. Zajął 9 kwadratów, na które podzielono tereny poza murami starej Barcelony. Na ich powierzchni rozmieszczono 27 pawilonów, połączonych podziemnymi przejściami, dzięki którym przemieszczający się pomiędzy nimi pacjenci byli chronieni przed kaprysami pogody. Charakterystyczna architektura z czerwonej cegły, bogato zdobiona mozaikami i rzeźbami nawiązywały charakterem do czasów mauretańskich. Każdy pawilon poświęcony był leczeniu innych schorzeń. Szpital funkcjonował aż do 2004 roku, kiedy to z powodu pogarszającego się stanu technicznego kopuła pawilonu ginekologii runęła do poczekalni, a to spowodowało zawalenie się budynku aż do piwnic.
 

 

Spacerując po dzielnicy Eixample spotkamy wiele kamienic autorstwa Domènecha. Między innymi Casa Lleó Morera, Casa Fuster, Casa Thomas. W Parku Ciutadela stoi jedno z pierwszych dzieł architekta – Castillo de los Tres Dragones – który powstał jako restauracja na wystawę światową w 1888 r.

Grzech obżarstwa na ruinach klasztoru

Zatłoczone od rana wejście główne

Jedną z pamiątek przywiezionych z Barcelony jest książka pt. ‘Więzień nieba’ Carlosa Ruiz Zafón. W oryginale oczywiście. I tak mozolnie staram się przebrnąć przez kolejne strony powieści. Na razie jestem gdzieś w okolicach 5go rozdziału, a ten doprowadził mnie z powrotem na Las Ramblas i przypomniał gwarny targ La Boquería.

Ostatnie śniadanie – wzmacniamy

siły przed atakiem na stragany

W epoce supermarketów i wielkich domów handlowych Mercat Sant Josef (nazwany tak od klasztoru, na którego miejscu stoi) wydawać się może egzotycznym miejscem. Myli się ten kto sądzi, że to taka turystyczna atrakcja Ruch zaczyna się już od wczesnych godzin porannych. Stoiska z najróżniejszymi produktami kuszą już od wejścia: od warzyw i owoców poczynając, poprzez sery, nabiał wędliny, na mięsie, rybach i owocach morza kończąc. Tłumy kupujących przemieszczających się powolnie między straganami. Na własnej skórze doświadczyłam pokrzykiwań sprzedawców manewrujących z wózkami pełnymi towaru pomiędzy alejkami i ich fantastycznych zdolności perswazji. Wystarczy powiedzieć, że miałam zamiar kupić kilka krewetek, a skończyłam z kilogramem i jeszcze kalmarem na dokładkę. Ależ czy można mi się dziwić? Cristina i Vicky wpadły w wręcz w zakupowy szał. Do Polski wracałyśmy jeszcze z truskawkami, czereśniami, pomidorkami koktajlowymi, dwoma gatunkami ostrych papryczek, dziwnym owocem, którego nazwy nie pamiętam. Lista byłaby jeszcze dłuższa, gdybym nie ostudziła tych zapędów i gdyby limit bagażu podręcznego był większy.

 

Poranne zakupy w Barcelonie skończyły wieczorem na naszym stole w Warszawie. Rozkoszna uczta przy akompaniamencie cavy udała się wyśmienicie, aczkolwiek do dziś nie jestem do końca przekonana, czy nasi panowie na prawdę byli zachwyceni, czy tylko przez grzeczność ;-)

Dam ci wszystko...

Cristina na Montjuïc – w tle wzgórze Tibidabo

Słowo ‘tibidabo’ po polsku brzmi co najmniej zabawnie, ale trzeba uważać, gdy się go używa, bo ktoś może je potraktować poważnie…

Nazwa najwyższego wzniesienia gór Collserola otaczających Barcelonę nawiązuje do słów Szatana wypowiedzianych do Jezusa: dam ci to wszystko, jeśli upadniesz i oddasz mi pokłon (haec omnia tibi dabo si cadens adoraveris me). Zrozumieć je może dopiero ten, kto stanie na szczycie i spojrzy na rozpościerającą się u jego stóp Barcelonę.

Już samo dotarcie na górę dostarcza nie lada emocji, szczególnie wielbicielom zabytkowych środków transportu. Bowiem wycieczkę na Tibidabo należy koniecznie rozpocząć przejażdżką Tramvía Blau. Rozklekotane wagoniki zaczęły wozić pasażerów w 1901 r. kiedy to otwarto na górze park rozrywki. Wtedy trasa wiodła przez pola i łąki, ale tereny te szybko znalazły uznanie wśród ówczesnej burżuazji i dziś z okien tramwaju podziwiać można wspaniałe rezydencje z początku XX w.

Tramvía Blau

Tramvía Blau - wnętrze

Avinguada del Tibidabo 30

 

Fraile blanco - biały brat, rezydencja

 rodziny Roviralta z 1913 r.

Torre Ignacio

 Portabella z 1906 r.

Rezydencje na ostatnim odcinku

Avinguda del Tibidabo

 

Bazylika Sagrat Cor i Parc d’Atracciones

Kolejny odcinek trasy pokonuje się kolejką wspinającą się po zboczu – Funicular de Tibidabo wybudowaną w tym samym czasie i celu co Tramvía Blau. Oczom pasażerów po wyjściu z wagoników ukazuje się ten oto widok:

Idealna metafora przytoczonego cytatu: majestatyczna bazylika Sagrat Cor z postacią Jezusa na szczycie, którego nie powstydziliby się nawet mieszkańcy Świebodzina, a tuż obok wejście do olbrzymiego, pełnego diabelskich rozrywek Parc d’Atracciones. Wybudowane w 1899 r. wesołe miasteczko jest dzisiaj jednym z najstarszych w Europie. Niestety, moje zdjęcia nie oddają w pełni rozmiarów zjawiska :-( W pewnym oddaleniu znajduje się jeszcze trzecia charakterystyczna budowla Tibidabo – wieża telewizyjna Collserola powstała w czasie przygotowań do olimpiady w 1992 r. Zarówno wieża jak i sylwetka koscioła są widoczne z wielu punktów widokowych w mieście.

Torre de Collserola

Parc d’Atracciones

 

Ze wzgórza rozciąga się wspaniała panorama Barcelony i to głównie dla niej warto pokonać trasę na szczyt. Gdyby Szatan do mnie powiedział: dam ci to wszystko… hm, nie wiem czy zdołałabym się oprzeć :-)

Panorama Barcelony

Zamaskowani wojownicy na dachu domu w spokojnej Barcelonie

Latarnio-ławki wzdłuż

Paseig de Gracia projektu

Pere Falquésa, dziś służą

zmęczonym turystom

Na zakończenie opowieści o dziełach Gaudiego w Barcelonie zostawiłam ostatni jego świecki projekt.

Casa Milá od początku wzbudzał kontrowersje swoim wyglądem, a często wręcz kpiny. Jeszcze zanim ukończono budowę przylgnęła do niego nazwa La Pedrera, czyli kamieniołom, bo według niektórych tak właśnie wyglądał. I faktycznie fasada budynku przypomina trochę skałę z wydrążonymi otworami na okna. Podobno w całej kamienicy nie ma ani jednego kąta prostego. Wśród nowatorskich rozwiązań należy koniecznie wymienić pierwszy podziemny garaż w Barcelonie oraz możliwość zaprojektowania rozkładu pomieszczeń w mieszkaniach poprzez dowolne ustawianie ścian.

Fasada Casa Milá

Jednak najbardziej znanym obrazkiem z Casa Milá są postacie i figury z sinusoidalnego, wielopoziomowego tarasu na dachu.

Niezwykły park rzeźby na dachu - Gaudi ukrył w nich windę, kominy, wyloty szybów wentylacyjnych

Zielone 'trencadis' to podobno

 rozbite butelki po szampanie

z dnia inauguracji budynku

Niektóry kominy przywodzą na myśl

zamaskowanych wojowników z licznych

filmów przygodowych

W trakcie budowy Gaudi pokłócił się z inwestorem i swojego honorarium dochodził później w sądzie. Od tamtej pory nie zaprojektował już nic, poza kolejnymi detalami Sagrada Familia, której to konstrukcji w całości poświęcił się do końca swoich dni. 

Katedry w Barcelonie

Nigdy nie bywam tak często w kościele, jak podczas urlopu. Chociaż z religijnością to nie ma nic wspólnego. W dzieciństwie babcia prowadzała mnie w niedziele na msze, żeby wyświęcić ze mnie diabła :-) Nie muszę dodawać, że z marnym skutkiem, a uraz do tej instytucji pozostał mi do dziś.

Fasada katedry

Wyjątkiem są wakacje, bo tak się akurat składa, że projektowane przez mistrzów swoich epok, sponsorowane przez możnych dawnych czasów, oszczędzane przez zawieruchy historii, kościoły stają się perłami architektury chętnie odwiedzanymi nawet przez tą mniej religijną rzeszę turystów.

Nawa główna

Apsyda

Spacerując po Barri Gótic nie sposób się nie natknąć na Katedrę Świętej Eulalii. Wspaniały przykład architektury gotyckiej z XIII i XIV w., z imponującą fasadą, chociaż ta powstała dopiero pod koniec XIX w., to zgodnie z pierwotnym projektem oraz uroczym krużgankiem, gdzie dla upamiętnienia trzynastoletniej patronki mieszka stadko 13stu białych gęsi, które chętnie pozują do zdjęć. Warto pamiętać, że jest to jedyny kościół w Barcelonie, który ma prawo nazywać się ‘katedrą’, jako że jest siedzibą archidiecezji barcelońskiej.

Santa Maria del Mar w świetle ulicy

de l'Argenteria

Fasada

Do pewnego zamieszania w tej kwestii przyłożył się Ildefonso Falcones, który popełnił dzieło ‘Katedra w Barcelonie’. Przez kilkaset stron śledzimy losy niejakiego Arnau Estanyol, dla których tło stanowi budowa kościoła Santa Maria del Mar w dzielnicy La Ribera. Powstawała mniej więcej w tym samym czasie co wspomniana wcześniej katedra św. Eulalii, aczkolwiek w błyskawicznym jak na owe czasy tempie bo ‘zaledwie’ w 55 lat. Inicjatorem jej budowy był sam król Jamie II, a duży wkład wnieśli mieszkańcy La Libery - kupcy czternastowiecznej Barcelony, którzy stanowili o jej ówczesnej potędze. Jest to kolejny przykład gotyku katalońskiego, a dzięki temu, że pożar w 1936 r. zniszczył wszystkie barokowe dekoracje, dziś urzeka swoją prostotą.

Sagrada Familia - fasada Bożego Narodzenia
misterne rzeźbienia opowiadają historię
przyjścia na świat Jezusa. Wieże przywodzą
na myśl kolby kukurydzy.

Jeśli o prostocie mówimy, to na przeciwnym biegunie tego pojęcia znajduje się najbardziej znany kościół w mieście – Sagrada Familia. Świątynia Pokutna Świętej Rodziny, bo tak brzmi jej pełna nazwa, jest dziełem życia Antonio Gaudiego, który po pewnym czasie poświęcił się tylko i wyłącznie tej jednej budowie, i nawet zamieszkał na jej terenie. Wznoszenie kościoła rozpoczęto w 1882 i trwa do dziś. W całości finansowana jest z prywatnych datków wiernych. Po tym jak Gaudi zmienił kompletnie pierwotny projekt, każdy kawałek wznoszonej budowli stał się starannie zaplanowanym elementem całości, nawiązującym do form występujących w przyrodzie i niesie ze sobą przemyślaną symbolikę religijną. I żadne słowa tego nie wyrażą. To po prostu trzeba zobaczyć.

Bryła świątyni

w obecnym stanie.
Aż trudno uwierzyć,
że brakuje tu jeszcze
fasady głównej.

Fasada Męki Pańskiej -
opowiada drogę krzyżową
oraz śmierć i 
zmartwychwstanie
Chrystusa.

Wnętrze kościoła - 

kolumny

naśladujące konary 

drzew.